ایرانشناسی و میهندوستی صادق هدایت

عکس و نوشته طیق معمول از تصاویر موجود در گوگل است
ایرانشناسی و میهندوستی ( ناسیونالیسم ) صادق هدایت
...علاوه بر این ، هدایت یک میهن دوست به معنی واقعی است . او پیش از اینکه اصطلاح « غریزدگی » باب شود آن را مطرح کرده بود و عقیده اش را در « اصفهان نصف جهان » می خوانیم : « چقدر خجلت آور است که شاگردان مدرسه اسم معمار تاج محل ، قصر یلدیز و مسجد اصفهان را که ایرانی بوده اند نمی دانند و به آنها درس نمی دهند . گویا به مناسبت این باشد که مرغ همسایه غاز است . » .
استاد پروین گنابادی : یک ناسیونالیست متعصب بود . علاقه زیادش به ایران باستان نیز دلیلی جز میهن پرستی او نداشت . البته در اواخر به تمدن بعد از اسلام هم گرایشی پیداکرد . مقدمه ای که بر ترانه های خیام نوشته است حاکی از نهایت میهن پرستی اوست . نه اینکه خودش میهن دوست بود سعی داشت تا ثابت کند که دیگران ، خیام ، حافظ ، و... همه در این راه کوشیده اند .
شیدرنگ : نخستین کوشش هدایت که به آشکاری به تاخت و تاز بیگانگان تاخته بود همراه با دوتن دیگر ، شین پرتو و بزرگ علوی « شب بدمستی در باره تاخت و تاز اسکندر « دیو دیو » - یورش تازیان – و سپس « سایه مغول » - تاخت و تاز مغولان در ایران چاپ شد . هدایت پیوسته به بیگانگان و تاخت و تاز آنها تاخته است ؛ به ویژه در داستان های « سایه مغول » و « خر در چمن » .
آیت اللهی : در میهن دوستی هدایت شکٌی نیست . او به تمام کسانی که به نحوی ادای دین به میهنشان کرده باشنداحترام میگذارد و به بزرگداشتشان می پردازد . نوشتن نمایشنامه های « مازیار » و « پروین دختر ساسان » نیز بر همین روال است . فرقی نمی کند ، نه تنها برای بزرگان شمشیر بدست ، بلکه به اندیشمندان و هنرمندان کشورش نیز با دیده احترام و ستایش می نگرد . نمونه اش همان دفاعی است که از حقٌ استاد قریب در تنظیم دستور زبان فارسی کرده است . در رشته های دیگر هم نظایری دارد که استاد پروین بهتر از من می دانند .
( ادامه دارد )
-----------------------------------------------
آیت اللهی در بهمن 1393 : لفظ ناسیون به معنی ملٌت و در چهارچوب یک کشور طی 200 – 300 سال اخیر و ابتدا در فرانسه مطرح شده در زمان خیٌام و حافظ چنین مفهوم ، معیار و بنابر این چنین گرایشی مدون وجود نداشته است . امٌا طی قرون اخیر در عالم سیاست – امنیت و توسعه مقدم بر دیگر معیارهای سیاسی برای مردم هرکشور قرار می گیرد ؛ چون تمام آنان را برای حفظ شرافت فرهنگی ، کیان اجتماعی ، منافع اقتصادی و آب و خاک در بر می گیرد ؛ حال آنکه در یک حکومت ملٌی هیچ ایسمی شامل تمام افراد ملٌت نمی شود .
لفظ غریزدگی که با مرحوم جلال آل احمد رواج یافت نیز بخشی از واکنش به تضعیف ملٌت و ملی توسط استکبار غرب استت که قبل از آنهم از زمان جریان مشروطیت ، تحت الفاظی مختلف امٌا در همین مفهوم ، و با ادبیات ملا الشعراء بهار ، میرزا محمد فرخی یزدی ،  جمالزاده ، عارف قزوینی ، میرزاده عشقی ، و... و.. و.. وجود داشته است
شخصا" در نیمه دوم دهه 1350 که ماموم شهید مطهری در مسجد دانشگاه تهران بودم شباهت های بسیار بسیار زیادی بین میهن دوستی ایشان و میهن دوستی هدایت دیده ام ؛ و وقتی موضوع را با ایشان مطرح کردم فرمودند هدایت هم مثل دیگران نه خوب مطلق است و نه بد مطلق ، معایبی دارد و محاسنی که امیدوارم شمای شیخ زاده تحت تاثیر محا سنش قرار بگیرید .
/ 2 نظر / 20 بازدید
هیچکس

به عنوان یک غیر مذهبی برای دیدگاه های مذهب ستیز او احترام قائلم گرچه گاهی بوی نژادپرستی و پان ایرانیسیم از برخی نوشته هایش به مشام میرسد و این کمی توی ذوق میزند

هیچکس

به عنوان یک غیر مذهبی برای دیدگاه های مذهب ستیز او احترام قائلم گرچه گاهی بوی نژادپرستی و پان ایرانیسیم از برخی نوشته هایش به مشام میرسد و این کمی توی ذوق میزند