عشق صادق هدایت در شناختن و شناساندن مردم ایران

هدایت به هر تکاپوئی که در راه اعتلای ملٌت ایران بود احترام میگذاشت و آنرا تشویق می کرد 
منظور هدایت زنده کردن فرهنگ ملٌی ایران بوده است ؛ چه فرهنگی که ساخته دانش و هنر خواص باشد و چه فرهنگی که زائیده افکار عوام
آیت اللهی : استاد ! شما که از اولین همکاران هدایت در کار جمع آوری فولکلور بودید چرا این کار را دنبال نکردید ؟ .
استاد پروین گنابادی : نتوانستم ، یعنی مقتضیٌات زندگی باعث شد که به کارهای دیگری روی آورم . این زندگی بود که وقت مرا به تصحیح کتاب ها و مانند آنها گذرانید . مثلا" الآن می خواهم دیوان مسعود سعد سلمان را تصحیح کنم . امٌا کارهای لغتنامه دهخدا را برایم می فرستند و به خاطر زندگی به آنها می پردازم . با وجود این برخی از بازیها را جمع آوری کرده ام (1)
آیت اللهی : منظور هدایت زنده کردن فرهنگ ملٌی ایران بوده است ؛ چه فرهنگی که ساخته دانش و هنر خواص باشد و چه فرهنگی که زائیده افکار عوام . او علاوه بر اینکه با گردآوری فولکلور می خواست زمینه فرهنگی مردم کشورش را نمایان سازد از حکومت خرافات و قضا و قدر بر مردم اطرافش به تنگ آمده بود . کما اینکه در نوشته های او دونوع شخصیت وجود دارد : یکی خرافاتی ، و دیگری منکر . امٌا هیچکدام از این دو پیروز نمی شوند و ما را به یاد حافظ و آن مصراع مشهورش می اندازد که :
« جنگ هفتاد و دوملٌت همه را عذر بنه » ...
برای آنکه خواننده اش را بیدار کند او را به مرگ میگیرد تا به تب راضی شود و به تفریط در نتیجه گیری و شکست ظاهری می پردازد تا با آن تحرک لازم را به خواننده بدهد و این در حقیقت شکست به صورتی که تا به حال تفسیر شده است  نیست . بلکه پیروزی واقعیت است و البته وقتی موضوع به جنبه های ماوراء الطبیعی می کشد ، پیروزی را دور از دسترس می داند و این را تنها با دلیل نقص عقل و فهم بشرو به قول خودش عقل دست و پا شکسته توجیه می کند و در اینجاست که مثلا" در آفرینگان  قهرمان داستانش را در وضعیتی قضا و قدری قرار می دهد و به زبانی میگوید :
« گر تو نمی پسندی تغییر ده قضا را »
حاشیه نروم . منظورم این بود که هدایت به هر تکاپوئی که در راه اعتلای ملٌت ایران بود احترام میگذاشت و آنرا تشویق می کرد . همانطور که آقای شیدرنگ از قول آقای مینوی گفتند : « .... او موجب تشویق ما بود و در هریک از ما لیاقتی می یافت آن را بکار می انداخت .... » آثار تحقیقی هدایت زیاد نیست ولب آثار تحقیقی زیادی هست که با تشویق هدایت به انجام رسیده .....
شیدرنگ : پیوسته به خرافات تاخته است . به ویژه در « افسانه آفرینش » - « توپ مروارید » - « البعثة الاسلامیه » - « فی البلاد الافریجیه »  .
بنظر شما در این چند تحقیقی که انجام داده موفق شده ؟ .
(1) آیت اللهی در 15 اسفند 1393 : از آنجا که من در فولکلور ، استاد محمد پروین گنابادی و سید ابوالقاسم انجوی شیرازی را استادان بلاواسطه ی خود میدانم ، و هردو در فولکلور از شاگردان برجسته صادق هدایت بوده اند ، صادق هدایت را استاد خود به واسطه ی آنان می شناسم و طبیعتا" دارای حقٌ استادی . از 1346 تا 1356 گاه بگاه از نوشته های استاد پروین ، در خصوص فولکلور ، چه در ماهنامه خودمان ، چه در ماهنامه سخن و سایر نشریات ادواری ؛ و چه در لغتنامه دهخدا که در جوار محل کار من در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی قرار داشت  استفاده می کردم و اتفاقا" کتاب بازیهای ایشان درسال 1355 یا عملا" در سال 1356 منتشر شد :
محمد پروین گنابادی
یازیهای محلٌی ایران
چاپ اوٌل مجلٌه سخن
چاپ دوٌم انتشارات توس . تهران . 1355 .
/ 0 نظر / 22 بازدید