جلال آل احمد ؛ میهن دوست ، اجتماعگرا

جلال آل احمد قبل از هر چیز ، یک نویسنده عصیانگر ، و آنهم کمتر نسبت به جامعه و بیشتر نسبت به نظام اداری کشور خود است ؛ و تفکرات وی ، خوشبختانه ، با صداقت و صراحت لازم در نوشته هایش منعکس می شوند ؛ و آنهم شاید به تعابیری از « زبان مردم » گرچه ما لفظ « نویسنده مردمی » را قبول نداریم و معتقدیم که نوشته ای از هر نویسنده ای ممکن است از « ادبیات مردمی » باشد ، و نوشته ی دیگری از وی ، خیر ! .
نوشته های جلال آل احمد مجموعا" و به تعابیری « مردمی » است ؛ امٌا ، خوشبختانه ، نه همه پسند؛ واینهم به این دلیل که فروش نوشته های وی به پای نشر داستانهای عامٌه پسند ( تقریبا" همه عشقی ، و گاه تاریخی ) جوادفاضل یا حسینقلی مستعان ، و ..نمی رسد ... امٌا برخلاف آنها ماندگار است . زیرا واقعیت هائی را به تحلیل می نشیند ؛ و در این واقعگرائی گرچه گاه وارد سور رئالیسم می شود ؛ امٌا زندگی زمانه ی خود را به تصویر می کشد ، و گاه تلویحا" به انتقاد می نشیند ؛‌کاری که دل گروه های جوان دبیرستانی و دانشجو و تحصیلکرده و برخی دیگر را، در دهه های 40 و 50 را شاد می کند ؛ و از وی « جلال آل احمد » می سازد ؛ منتهی جوانان تحصیلکرده ی میهن دوست و تا حدودی اجتماعگرا ، و نه منتقدانِ جامعه شناسی که واقعیت ادبی یک جامعه را باهویت اصلی آن منطبق نمی یابند . نویسنده ای چون آل احمد اصولا" اگر نگوئیم « داستان پرداز » ، ادبیاتی است ، و نه « توصیفگر » ( رپورتر ) و « مستند نویس » .
اگراز جمالزاده ی آب ِ مدرنیسم دورهی مشروطیت را خورده تا صادق هدایت درفرنگ زندگی کرده فرزند زمانه ی« غربگرائی دهه های نخستین قرن چهاردهم » ، و خواه نا خواه مدرنیزاسیون و غربگرائی رضا خانی اند ؛ جلال آل احمد فرزند زمانه ی واکنش دربرابر غربگرائی ، غرب ستیزی وبه طورکلٌی فضای قیام30تیر است . 

/ 0 نظر / 24 بازدید